İlk Modern Robot Alamet!
Kimilerine göre Kızıl Sultan kimilerine göre kusursuz bir devlet adamı Abdülhamid Han (hz). Ciddi anlamda araştırma yapıldığında 33 yıllık saltanat hayatında ibretle bakılacak bugün bile büyük bütçeler ile bitirilmesi güç olaylara imza attığını gayet rahat görebilmekteyiz. Bunlardan biri de pek gündem olmamış bir konu olan “Alamet” adlı ilk modern robot diyebiliriz. Sultan Abdulhamid’in Japonlara hediye ettiği bu robot aslında ezan okuyan bir saatti. Bu yazıyı yazmamın nedenlerinden biri de Necati Şaşmaz nam-ı değer Polat Alemdar’ın kendi yazdığı senaryo ile yakında animasyon film olarak bunu vizyona çıkaracak olmasıdır.
Olayın kısa hikayesi ise şöyle; “1887 yılında Japon İmparatoru’nun yeğeni Prens Komatsu İstanbul’a gelir. Sultan Andulhamid’e özel hadiyeler ve Japonya’nın en büyük nişanesi olan “Büyük Krizantem Nişanı”nı hediye eder. Bu hediyeleşmelerle birlikte gelişen Osmanlı-Japonya ilişkileri itibariyle Japon İmparatoru Sultan Abdülhamid’ten “İslâm dini, ilim ve teknolojik gelişmeler, vakıflar, hayır kurumlar vs. konuları ile ilgili olarak kendilerine Japonca veya Fransızca olarak bilgiler” rica eder. Bunun üzere Sultan Han bir bilim kurulu kurulmasını buyurur. Kendiside bir saat meraklısı olan Sultan, Yeni Kapı Mevlihânesi saat sanatkârı, Musa Dede’yi Huzur’a çağırır.Musa Dede efendiden bir ekip kurmasını ve daha önce yapılmamış, eşi benzeri görülmemiş bir saat yapmasını emreder. 7 Kişilik ekibi ile çalışmalara başlayan Musa Dede efendi 1-2 gün sonra sunduğu projelerle Abdulhamid Han’ı pek memnun edememiştir. Çizimlere bakılır ve Derviş Dede “Saat Semazen şeklinde olsun ve her saat başı gong çalsın” der ve daha sonra Sultan Abdulhamid projeyi incelediğinde “Hayır gong çalmasın Ezan okusun” şeklinde buyurur. Musa Dede efendi “Ferman Sulanımızındır” der ve huzurdan ayrılır. 1800′lü yıllarda cipin olmadığı zamanda insan sesli saat gongu yapmak. Kara kara düşünürken Musa Dede Efendi yolda Fakir Dede’ye rastlar ve ona gizlice bu konudan bahseder. Müjdeli haberin Fakir Dede’de olduğunu görünce sevinir. “Frenk icadı Gramofondan ilham alınabilir. Edison 1877 yılında fonograf cihazını bulmuştu. Ses kaydı yapan bu cihazı önerir. Gramofonun 1887 yılının 20 Eylülü’nde Emil Berliner tarafından patenti alınmıştı. Yani ezan okuyan saat yapmak mümkündü.”
“” Hemen çalışmalara başlandı. Kısa bir süre sonra, Semâzen şeklinde, normal bir insan boyuna yakın, saatli bir robot yapıldı. Robotun özellikleri şu şekilde idi: Kaideye oturtulmuş gövdesi; saat başı semâ ediyor, bu esnada kollarını açıyor, gümüş levhalardan yapılmış etekleri açılıyor ve aynı anda ezan okuyordu. Etek kısmının üstündeki mazgallardan ezan sesi geliyordu. Öyle bir mekanizma kurulmuştu ki, tüm bunları yaparken yarım metre yürüyor, hem dönüyor ve ezan bitince de tekrar yarım metre geri giderek yerine dönüyor; kollarını ve eteklerini indiriyordu. Robot’un tamamı gümüş ve altın kaplamadan yapılmıştı. Robot’un arka kısmında kurma yeri mevcuttu ve yedi günde bir kuruluyordu.”
Robot’u Sultan Abdülhamid Han’a gösterdiklerinde, Sultan çok beğenmiş ve biraz da şaşkınlıkla; ” bunun ismi ALÂMET olsun. Bu tam bir ALÂMET,” demişti.
Alâmet’in, gövdesinin boyun kısmına yakın yerinde; altın işlemeli ay-yıldız, eteğindeki mazgalların altında ise, Osmanlı Devlet Arma’sı bulunuyordu. Sağ kolunun altında ise, bu projede yer alan ustaların baş harfleri yer almıştı.
Sultan Abdülhamid Han; asrın harikası, sanat ve teknoloji eseri olan, ezan okuyan bu robotu, Ertuğrul Firkateyni ile Japon İmparatoru’na, özel bir mektup, başka hediyeler ve nişanlar ile beraber göndermişti.
7 Haziran 1890 tarihinde kafile Japonya’ya ulaşır ve hediyeler takdim edilir. Bu çalışmaların hepsi kayıt altına alınır ve Osmanlı arşivlerine kaldırılır yanlız daha sonra çıkan isyanlarda bu belgelerin yağmalanması orjinal belgeler zarar gördüğü söylenmektedir.
Yazının daha detaylı ve kaynağı için veteknoloji.com’da yayınlanan yazıya buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz…
0 Response to “İlk Modern Robot Alamet! ”
Henüz yorum yapılmamış.
Bu yazıya yapılan yorumlar için RSS beslemeleri. TrackBack URL